Wat gaan we doen?

Regelmatig wordt me gevraagd wat er allemaal moet gebeuren voordat ik voor u aan het fotograferen kan. En eigenlijk komt het altijd op hetzelfde neer: het hangt ervanaf wat u wilt.

Een goed inzicht in wat u wilt is handig voor uzelf én voor mij en daarom heb ik onderstaande lijst van aandachtspunten geschreven. Zodat u niet koortsachtig mee hoeft te schrijven en ik niet het risico loop iets te vergeten als we uw wensen en mogelijkheden doorspreken! Als u na het lezen van deze lijst weet wat u wilt, mijn contactgegevens staan onderaan de pagina!

 

Lokatie

Wellicht hebt u al een lokatie in gedachten waar de foto's zullen worden gemaakt. Een binnenlokatie, een buitenlokatie, een bedrijfshal, een kantoor, etc. Stel uzelf de volgende vragen:

  • Is er voldoende licht op het moment van fotograferen? (Bij een gehuurde lokatie, vraag evt. of de verhuurder dergelijke informatie voor u heeft)
  • Bij gebruik van apparatuur, zijn er voldoende stopcontacten?
  • Is er sprake van direct zonlicht? Diepe schaduwen?
  • Zijn er lage plafonds?
  • Is er een (neutrale) achtergrond nodig? Green screen? 
  • Is er voldoende ruimte? Voor een portretshoot is al snel 4x4 meter vloerruimte nodig, voor sprekers op een podium moet er voldoende ruimte (dichtbij of verderaf) zijn om 'er een lens tussen te kunnen krijgen'. Het fotograferen van bewegende onderwerpen heeft nog weer andere voorwaarden.

Als u op bovenstaande vragen niet de antwoorden kunt vinden, dan bezoek ik de lokatie graag op voorhand zelf om één en ander in te schatten!

 

Suggesties voor lokaties 

Theater Bioscoop De Nieuwe Kolk, Assen

De omgeving van het Drents Museum, Assen

Het Hunebed bij Loon 

Museum De Buitenplaats, Eelde

Zeegsersteeg, Zeegse

 

Datum en tijd

  • Leg datum en tijd bij zowel evt. verhuurder als bij mij ruim vantevoren vast wanneer het om een shoot met aanvullende eisen gaat, zodat onverwachte verrassingen geen invloed op de resultaten zullen hebben.
  • Voor een geplande shoot met extra licht (denk aan interieurshots of foto's van een productielokatie) heb ik minimaal één uur nodig om de lokatie uit te lichten.
  • Ik loop graag (al ruim vóór de datum van de shoot!) alle ruimtes door en maak een lichtplan. Zodat ik niet wordt verrast op de dag van de shoot!
  • Reken ook tijd voor het instrueren en uitlichten van mensen die in geplande shoots zullen figureren.

 

 

Modellen 

  • Indien medewerkers, bezoekers of zakenrelaties op de foto's gaan verschijnen, vergeet dan niet ze op voorhand in te lichten! Van mensen die bezwaren hebben zult u later geen foto's kunnen gebruiken.
  • Fotografie in de openbare ruimte is in principe vrij toegestaan in Nederland, maar als u de foto's voor reclame of promotie of campagne wilt gebruiken, zal de geportretteerde middels een vrijwaringsverklaring toestemming moeten geven. Ik kan u helpen (maar niet naderhand!).
  • (Semi-)professionele modellen komen niet voor niets, ook voor een visagiste en kapper zult u moeten plannen en budgetteren. Vraag mij naar de details. 

 

 

Reis en reistijd

  • Plan de reis en de reistijd ruim vantevoren. Zorg dat iedereen goed op de hoogte is. Ik voorzie de mensen die ik inhuur graag van informatie, die moet dus tijdig beschikbaar zijn.
  • Haastwerk zal invloed hebben, soms op de kwaliteit van de foto's en vaker nog op wat ze uitstralen. Haastwerk is daarom vaak verkeerde zuinigheid. Eén misgelopen opdracht voor u haalt de hele bezuiniging van het haastwerk onderuit!

 

 

Weer

 

 

Kosten

Voor sommige van bovenstaande zaken kan ik u de zorgen uit handen nemen en vaak is dat kosteloos. Gewoon een stuk service voor een goed eindresultaat. 

Andere zaken (zoals huur van lokaties, materialen en mensen) komen natuurlijk voor uw rekening maar de facturen die dat oplevert worden door mij rechtstreeks aan u doorgezonden, zonder opslag. 

Wel kunnen bij omvangrijke planningsklussen vooraf (in de offerte) een aantal uren tbv de organisatie worden afgesproken. Daarover spreek ik graag met u, neemt u gerust contact op via het contactformulier of middels 06-12 0592 20 (bellen, voicemail, SMS, WhatsApp).

 

Onlangs kwam ik in mijn mappen met foto's een drietal foto's tegen waarvan ik vind dat ze wel een eigen blogje waard zijn.

Het is alweer even geleden dat ik in mijn fototas een Leica M3 met een Leitz Super-Angulon 21mm lens meenam. De Super-Angulon is een bijzondere lens. Het was in zijn tijd een extreme groothoeklens, een 21mm lens maken was in de jaren vijftig geen eenvoudige opgave. Het was zo ingewikkeld, dat Leitz de opdracht uitbesteedde aan Schneider-Kreuznach, een andere beroemde Duitse lensmaker met een decennialange reputatie op het gebied van lenzen voor grootformaat-, middelformaat- en kleinbeeld-camera's.

Het verhaal gaat dat toen de mensen van Leitz de lens testten, ze aan Schneider-Kreuznach terugmeldden dat er iets mis moest zijn met de lens, omdat de testresultaten de theoretische maximale scherpte overschreden. Het antwoord kwam van Schneider: "Mooi, dat was de bedoeling."

Alle theoretische babbels over ontwerp en scherpte op een stokje, het is gewoon een bijzondere lens in hoe hij het beeld vastlegt. Erg scherp, maar vooral in het midden van het beeld. Ondertijd is het verlies aan scherpte heel natuurlijk voor het menselijk oog, waardoor de lens een uitzonderlijke dieptewerking lijkt te krijgen.

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - straatfotografie Groningen

Groningen, Noorderplantsoen. Mei 2011. Leica M3 en Super-Angulon 3.4/21mm. Rollei Retro 100 film. 

 

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - Bevrijdingsfestival Drenthe - Moke, live

Assen, Bevrijdingsfestival. Moke speelt live. Mei 2011. Leica M3 en super-Angulon 3.4/21mm. Rollei Retro 100 film. Roodfilter.

 

 

Ook met portretten is er iets bijzonders aan de hand. 

Het is nogal ongebruikelijk om een groothoeklens voor portretten te gebruiken. Want een groothoeklens zorgt er meestal voor dat het hoofd van de geportretteerde 'uitrekt' en de neus naar voren wordt getrokken in het beeld, iets waarvan niemand knapper wordt!

Wonderlijk genoeg is daar bij de Super-Angulon geen sprake van als je de verhoudingen van de geportretteerde en de omgeving in de gaten houdt. Het portret van mijn zoon hieronder werd gemaakt in afwachting van de bediening in een restaurant en het is levensecht, zoals een portret hoort te zijn. Je kunt aan de hoek van de stoelleuning onderin het beeld zien hoe dichtbij ik zat, en toch lijkt hij op een armlengte afstand te zitten! De groothoek heeft de neiging alle onderwerpen 'op afstand te zetten' in het beeld en dat is logisch als je bedenkt dat het een lens is die werd ontworpen om overzichten van landschappen, gebouwen en scenes mee te fotograferen. Voor een portret in een kleine ruimte of van dichtbij kan dat echter ook heel goed werken.

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - Leica Super Angulon 21mm - portrait

Aan tafel. Leica M3, Super-Angulon 3.4/21mm, Rollei Retro 100 film.

 

Alle foto's op deze pagina zijn op Rollei Retro 100 zwartwitfilm geschoten. 

Het is een ideale film om thuis te ontwikkelen, ik gebruik er Rodinal voor in 1:100 verhouding en ontwikkel de film met 'stand development', één uur in de ontwikkelaar. Het is nogal een afwijkend procedé, maar er zijn goede resultaten mee te behalen als je het zorgvuldig aanpakt en weet wat je doet.

Kan je die film dan nog krijgen? Jazeker! Sterker nog, Rollei Retro werd in 2009 geïntroduceerd en is dus een nieuwe film. Ik heb er wel meteen een voorraadje van in de vriezer gelegd, want je weet maar nooit...

 

Een blogpost over moderne films en het thuis zwartwitfilm ontwikkelen ervan schrijf ik binnenkort wel eens, het is niet zo moeilijk als het lijkt en als je ook thuis kunt scannen is het nog altijd mogelijk om de ene dag te fotograferen en de volgende dag de resultaten online te publiceren!

 

Al met al werd de winter van 2014-2015 geen fantastische winter. Veel druilerig weer, veel regen en gladheid maar slechts een paar dagen met echte sneeuw.

Op één van die dagen met wél echte sneeuw ging ik met de hond en de Hasselblad het Asserbos in.

(an English version of this article will soon be online)

Het Asserbos heet eigenlijk het Sterrebos en wie op de kaart kijkt (zie hier) ziet waarom. In het bos ligt een aantal kruisingen van 4 paden, dus met acht paden (of wegen) die van één punt vertrekken. In enkele gevallen ligt rond die kruisingen ook een enkel pad dat in een cirkel loopt. Het is een bos om op zondag in te flaneren met een wandelstok, of (als dame) met een paraplu of parasol. Het is in de 18e eeuw aangelegd en loopt bijna tot in de binnenstad. De Hertenkamp is de verbindende schakel tussen bos en stad.

Ik houd ervan om uren in dat bos rond te lopen, als tiener woonde ik er dichtbij en liet er al de hond uit. De hond van toen heette Felix (want hij kwam van de groenteboer met dezelfde naam, op de Zwartwatersweg in Assen) en hij was een klein zwart hondje, dat op commando naast mij op de houten bankjes kwam zitten. Ik kende toen al het bos als de achterkant van mijn hand en dat is nog altijd zo. Op een donkere nacht zonder maan kan ik er de weg blind vinden, en soms maak ik zo'n wandeling ook, met de hond.

De hond van vandaag de dag is een herder en ze is in één van de foto's hieronder te zien.

 

Alle foto's in dit blog zijn van één rol Kodak Portra 400. Een film waar ik gek op ben. In mijn Hasselblad en met de Zeiss-lenzen zingt deze film wanneer hij juist wordt belicht. 

 

Voor dat juiste belichten heb ik een eenvoudige aanpak.

Ten eerste waardeer ik de film op 200 ASA, want de 400 die Kodak op de verpakking zet is weliswaar een terechte waardering, maar voor de verzadigde kleuren waarvan ik houd, heb ik meer licht op de film nodig. 

Ten tweede gebruik ik een goede lichtmeter die ook licht kan meten met een gericht bereik. In mijn geval is dat de Gossen Lunasix 3 (klik hier om op Google te zien), een grote meter met een voorzetstuk dat het mogelijk maakt om te meten in een baan van 15º of 7,5º. Veel mensen vinden de meter te groot (denk aan de afmetingen van een flinke mobiele telefoon uit de jaren '90) maar hij is erg goed en niet erg duur. De mijne kostte rond de vijftig euro, terwijl een 'echte' gebruikte spotmeter zoals een Minolta, Sekonic of Pentax meter al snel het drievoudige kost en een nieuwe het tienvoudige.

Met die lichtmeter meet ik van mijn scène het donkerste deel waarin ik nog doortekening wil zien in de foto. Er zijn soms delen in de foto waarin ik géén doortekening wil hebben, die kunnen rustig 'dichtlopen' en helemaal zwart worden. Bij portretten geldt dit vaak, bijvoorbeeld.

Ik stel de camera in op de gevonden combinatie van sluitertijd en lensopening, stel dan scherp en druk af.

Voor de Portra 400 film geldt dat hij gemakkelijk vijf stops lichtomvang kan verwerken, en dat hij beter omgaat met overbelichting dan met onderbelichting. De hierboven beschreven aanpak zorgt ervoor dat er zéker geen onderbelichting plaatsvindt, en zolang ik ervoor zorg dat de totale belichtingsomvang maximaal vijf stops bedraagt, komt de film er wel uit. 

 

In het geval van de sneeuwlandschappen hieronder, is het niet erg (en zelfs bijna onvermijdelijk) dat er méér dan vijf stops belichtingsomvang op de film belanden. Maar, om in witte sneeuw de doortekening kwijt te raken is niet per sé een probleem... :) 

Alle foto's geschoten met een Hasselblad 500C/M op statief en Carl Zeiss 2.8/80mm Planar lens erop. Kodak Portra 400 ASA.

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - Asserbos in de sneeuw, Hasselblad

Toen ik op het Roldertorenpad aankwam, fietste mij een fietser tegemoet. Ik had nog geen lichtmeting gedaan maar nam een gok. 

De foto is onderbelicht, waardoor de film veel rood en paars laat zien. Ten dele gecorrigeerd.

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - Asserbos in de sneeuw, Hasselblad

De contouren van het NAM-gebouw door de optrekkende mist. Tegenlicht zorgt voor de paarse reflecties van de lens op het beeld.

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - Asserbos in de sneeuw, Hasselblad

Blauwe lucht, stuifsneeuw valt van de boomtakken.

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - Asserbos in de sneeuw, Hasselblad

Op de grond is de mist nog niet verdwenen maar de zon is op komst.

 

Johan Niels Kuiper Fotograaf in Assen - Asserbos in de sneeuw, Hasselblad

De tweede foto van het pad in de sneeuw, toen de fietser eenmaal was verdwenen en ik een lichtmeting had gedaan. 

Het verschil met de onderbelichte foto is opmerkelijk en ik vind dat ze elkaar versterken. Zoek de verschillen, zogezegd.

 

Sneeuw op de toppen van een dennenboom, midden in het bos. Kodak Portra 400 is fantastisch.

De film houdt het nog steeds goed vol, van vol wit naar de donkerste delen in de schaduw van de boom. 

 

Meer sneeuw in boomtoppen. Het blauwige winterlicht in de schaduwen zorgt ervoor dat de sneeuw bijna net zo blauw lijkt als de lucht.

 

Nogmaals het NAM-gebouw, nu met belichting voor de schaduwkant van de hond (die altijd enorm geniet van de sneeuw). Weer: zoek de verschillen!

 

Alle negatieven gescand op 3200dpi met een Imacon Photo, Imacon software en een Apple Mac G4. Beelden van 50 megapixel per stuk, afdrukken op 60x60 centimeter is probleemloos mogelijk. Eerdaags ga ik er zeker één op die afmetingen laten afdrukken en van het uitpakken van die afdruk zal ik een filmpje maken en hier plaatsen. Een grote print is iets dat je moet zien in zijn relatie tot de omgeving om hem écht te kunnen waarderen!