Eindelijk eens een dag zonder regen vandaag, de weerman voorspelt droger en kouder weer vanaf het weekend. Voor de middag staat een sessie portretfoto's met politici op het programma, in Utrecht. Voor de ochtend heb ik de hond meegenomen naar het bos, in Assen. Het Asserbos is het mooiste bos van Noord-Nederland, het loopt tot aan de rand van het stadscentrum en je kan er drie uur lopen zonder twee keer hetzelfde pad te hoeven nemen. Bijna gedachtenloos verstuur ik een tweet over de portretsessies, wanneer ik een bericht zie dat zegt: "Skelet bij Gieten blijkt mens uit de IJzertijd". Dat zet me aan het denken.

Beste wensen voor 2015! In dit jaar zal ik regelmatig een blog posten over zaken die ik in mijn werk als fotograaf en schrijver tegenkom. Dat kunnen heel beschouwelijke onderwerpen zijn (zoals het belang van foutloos Nederlands in communicatie, of hedendaagse opvattingen over fotografie in de openbare ruimte) maar ook concrete zaken (zoals tips voor betere webteksten of foto’s). Ik hoop dat je aan mijn onderwerpkeuze iets zult hebben. Een onderwerp aandragen kan ook, mail me dan via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en wellicht zie je jouw onderwerp in een toekomstige blog voorbij komen!

 

Omdat de donkere dagen vóór Kerst ook ná Kerst nog niet voorbij zijn en omdat de wintersport er in de komende weken voor sommigen weer aan zit te komen, schrijf ik deze keer over het correct instellen van je camera om een goedbelichte foto te maken in donker of in de sneeuw.

Een paar zaken om vooraf al over na te denken:

Je camera in automaatstand gaat bij het meten van licht uit van een gemiddelde lichtheid in de scene, maar heeft het vaker fout dan goed
Flitslicht is vaak te fel als het onderwerp dichtbij staat en een ingebouwde flitser heeft geen enkel nut als het onderwerp verder van 5 meter van je vandaan is.
In je camera moet je de gebruikte instellingen kunnen zien. Je camera moet uit de automaatstand kunnen (hoe doe je dat? Kijk in de handleiding!) Jij weet wat sluitertijd, diafragma en ISO-waarde zijn en hoe je ze instelt op jouw camera. Ook dat kun je vinden in de handleiding.
Het is mijn bedoeling om ingewikkeld lijkende zaken simpel te maken, dus lees rustig verder of mail mij als je er nog steeds niet uitkomt.

 

Om te beginnen met het ‘gemiddelde licht’ in de scene, dat is een fabrieksinstelling van je camera. Het automatische programma gaat er vanuit dat er in je foto zo’n samenstelling van lichte en donkere onderwerpen zit, dat het ‘gemiddelde licht’ hetzelfde is als een helemaal grijs vlak dat 18% van het opvallende licht terugkaatst in de lens.

Da’s ingewikkeld! En we willen het simpel houden, toch? Nou, dat kan gelukkig!

 

De 18% grijs is afgeleid van het onderwerp dat het meeste wordt gefotografeerd: mensen. Blanke mensen om precies te zijn, omdat die de meeste camera’s kochten toen het systeem voor lichtmeting in camera’s werd bedacht.

Om de lichtmeter in je camera goed zijn werk te laten doen, laat je eerst de camera in de automaat-stand en stel je hem zo in, dat je in het scherm kunt zien welke instellingen hij kiest. Of je zoekt uit hoe je de camera-instellingen van een gemaakte foto kunt zien bij het terugkijken.

Wat je nodig hebt om de camera zijn werk te laten doen voor een goede lichtmeting? Je handpalm! Echt waar!

Ongeacht je huidskleur, is de handpalm bij alle mensen ongeveer even licht. Het verschil tussen de ene en de anders handpalm, daar kan je camera wel mee overweg.

Houd je hand in hetzelfde licht als het onderwerp dat je wilt fotograferen. Als je een groepje mensen op de foto gaat zetten, houd dan je handpalm zó omhoog dat hij net zo licht is als de gezichten van de mensen. Richt de camera op je handpalm (zorg dat ‘ie zo goed mogelijk het beeld vult) en kijk wat de instellingen zijn. Dat zijn de instellingen die je nu handmatig op de camera gaat instellen. En zolang het licht niet verandert (denk om de ondergaande zon, zaalverlichting die wordt aangestoken, etc) kun je de camera met die instellingen gewoon blijven gebruiken en zullen al je foto’s goed belicht zijn.

Deze oplossing zorgt er ook voor dat in de sneeuw de portretten van je gezin weer kloppen, zodat je niet met donkere silhouetten en met grijze sneeuw eindigt!

Is iedereen in de foto donkerder dan de huidskleur van je handpalm? Tel dan bij één van je instellingen anderhalve waarde op. Ga bijvoorbeeld van ISO 400 naar ISO 1000, of van diafragma f11.0 naar f6.3.

 

In een volgende blogpost vertel ik je hoe je een vergelijkbare truc mét gebruik van flitslicht kunt toepassen, om ook dan goede foto’s te krijgen! Happy shooting!